« فصل في ( ماذا ) » متن اعلم أنّها تأتي في العربية على أوجه شرح لفظ مركب « ماذا » در زبان عربى به اشكال و حيثيات مختلفى استعمال مىشود : 1 - « ما » استفهاميه باشد و « ذا » اسم اشاره ، مثل « ما ذا التواني » كه « ذا » مبتداى مؤخر و « التواني » عطف بيان از آن و « ما » محلا مرفوع خبر مقدم است ، و مانند : « ما ذا الوقوف على نار و قد خمدت * يا طالما أوقدت في الحرب نيران » « 1 » تركيب شعر : « ما » استفهاميه محلا مرفوع خبر مقدم ، و « ذا » مبتداى مؤخر و « الوقوف » عطف بيان براى اسم اشاره و « على النار » متعلق به « الوقوف » است و واو حاليه و « قد » حرف تقريب و « خمدت » فعل ماضى و فاعل آن ضمير « هى » مستتر و عايد به « نار » و كل جمله حال از « نار » مىباشد و « يا » حرف تعجب « طالما » فعل ماضى و « ما » زائده كافه « أوقدت » فعل « في الحرب » متعلق به آن و « نيران » فاعل آن است . معناى شعر : « چيست اين پافشارى بر آتش - جنگ - در حالى كه آن آتش خاموش شده است ، متعجبم چقدر طول كشيده است مدت آتش‌هاى در جنگ » . 2 - « ماذا » مركب از « ما » استفهاميه و « ذا » موصوله باشد چنان‌كه ابن مالك مىگويد : و مثل ما « ذا » بعد « ما » الاستفهام * أو « من » إذا لم تلغ في الكلام

--> ( 1 ) - شرح شواهد المغني : 2 / 711 .